1. Độ rọi (lux) là gì?
Trước đây, khi đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang còn được sử dụng rộng rãi, nhiều người thường đánh giá độ sáng thông qua công suất watt. Tuy nhiên, với sự phổ biến của đèn LED, watt chỉ còn phản ánh mức điện năng tiêu thụ, không đại diện cho lượng ánh sáng thực tế. Trong thiết kế chiếu sáng hiện nay, khái niệm độ rọi (lux) mới là chỉ số quan trọng để xác định mức độ sáng phù hợp cho từng không gian sử dụng.Trước khi tìm hiểu độ rọi là gì thì bạn cần biết đến khái niệm của quang thông. Quang thông là một trong những thông số mà bạn thường thấy trên các sản phẩm đèn sử dụng chất liệu đèn LED chiếu sáng. Nó là tổng lượng ánh sáng được phát ra bởi một nguồn sáng.
Do đó độ rọi (đo bằng Lux - đơn vị trong SI để đo độ rọi) là mức độ sáng mà bề mặt nhận được, được xác định bằng quang thông lumen phân bố trên diện tích 1 mét vuông (lm/m²).
Phân biệt Quang thông và Độ rọi (Lux và Lumen)
Lux và lumen thường bị nhầm lẫn vì đều liên quan đến ánh sáng, tuy nhiên bản chất của hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau. Lumen thể hiện tổng lượng ánh sáng phát ra từ nguồn sáng, trong khi lux cho biết lượng ánh sáng đó được phân bổ trên một diện tích cụ thể như thế nào. Nói cách khác, lumen nói về “đèn sáng bao nhiêu”, còn lux nói về “không gian nhận được bao nhiêu ánh sáng”.
Để dễ hình dung, nếu sử dụng một bóng đèn có quang thông 600 lumen cho căn phòng rộng 10 m², độ rọi trung bình đạt khoảng 60 lux. Nhưng cũng với nguồn sáng đó, khi lắp trong không gian rộng 20 m², độ rọi sẽ giảm còn khoảng 30 lux. Điều này cho thấy diện tích chiếu sáng càng lớn thì độ rọi càng giảm nếu không tăng thêm lượng lumen.
Chính vì vậy, khi lựa chọn thiết bị chiếu sáng, đặc biệt cho các không gian có diện tích khác nhau, không nên chỉ nhìn vào lumen của bóng đèn mà cần tính đến độ rọi lux để đảm bảo ánh sáng đạt chuẩn và sử dụng hiệu quả.
2. Ảnh hưởng của ánh sáng đến thị giác
Bố trí chiếu sáng đúng mức độ rọi là rất quan trọng cho sức khỏe mắt và năng suất làm việc. Khi độ rọi quá thấp, mắt phải điều tiết nhiều sẽ dễ bị mỏi và lâu dài có thể gây cận thị, loạn thị…. Ngược lại, chiếu sáng đầy đủ đúng chuẩn giúp thị giác thoải mái, tránh lóa mắt, cũng như làm việc chính xác hơn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy ánh sáng phù hợp không chỉ bảo vệ thị giác mà còn cải thiện tâm trạng và hiệu suất: nhân viên được chiếu sáng tốt thường làm việc tập trung và hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, thiết kế chiếu sáng hợp lý (kết hợp ánh sáng tự nhiên và nhân tạo, chọn nhiệt độ màu phù hợp) còn giúp giảm nhấp nháy và lóa chói, bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người dùng.
3. Mức độ rọi khuyến nghị cho từng không gian trong nhà ở và văn phòng.
LEDXANH đã tổng hợp mức độ rọi khuyến nghị cho một số không gian thường gặp, theo khuyến nghị từ tiêu chuẩn Việt Nam (QCVN, TCVN) và quốc tế (EN 12464-1, ISO 8995):
| Không gian sử dụng | Diện tích thường gặp | Độ rọi tiêu chuẩn (Lux) |
|---|---|---|
| Phòng khách | 18–25 m² | 200–300 lx |
| Phòng ngủ | 10–15 m² | 100–150 lx |
| Phòng bếp | 10–15 m² | 300–500 lx |
| Bàn ăn | 6–8 m² | 200–300 lx |
| Hành lang, cầu thang | 5–10 m² | 100 lx |
| Phòng làm việc tại nhà | 8–12 m² | 300–500 lx |
| Văn phòng làm việc | 20–40 m² | ≥500 lx |
| Phòng họp | 20–30 m² | 300–500 lx |
| Sảnh, lễ tân | 25–50 m² | 200–300 lx |
Lưu ý: Các mức độ rọi trong bảng trên mang tính tham khảo theo tiêu chuẩn phổ biến. Trên thực tế, con số lux chính xác cho từng không gian còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: diện tích và chiều cao trần, màu sắc tường – trần – sàn, cách bố trí đèn, loại đèn sử dụng, góc chiếu, cũng như mức độ tận dụng ánh sáng tự nhiên.
Vì vậy, khi thiết kế hoặc cải tạo hệ thống chiếu sáng, cần xem xét tổng thể các yếu tố này để đạt hiệu quả chiếu sáng tối ưu và cảm giác thoải mái nhất cho người sử dụng.
Hy vọng rằng những thông tin về tiêu chuẩn độ rọi (lux) trong bài viết này có thể giúp ích cho bạn. Dù mỗi công trình và nhu cầu sử dụng đều khác nhau, việc nắm được các mốc tham khảo cơ bản sẽ là nền tảng để đưa ra lựa chọn chiếu sáng phù hợp hơn. Chúc bạn sẽ chọn được mẫu đèn ưng ý cho không gian!
